Η στροφή σε παραγωγικές επενδύσεις παραμένει το μεγάλο ζητούμενο
Ούτε λίγο ούτε πολύ μόνον δύο Περιφέρειες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 50% της επενδυτικής δραστηριότητας στη χώρα. Η Αττική με 34,9% και η Κεντρική Μακεδονία με 14,6%, για το 2023, κυριαρχούν στις επενδύσεις αποτυπώνοντας με εύγλωττο τρόπο την ανισότητα στην περιφερειακή ανάπτυξη, η οποία αντί να μειώνεται συνεχώς διευρύνεται, καθώς η ανάπτυξη συγκεντρώνεται στα μεγάλα αστικά κέντρα. Οι διαπεριφερειακές ανισότητες δημιουργούν ουσιαστικά δύο Ελλάδες, ενώ ταυτόχρονα το επενδυτικό κενό και η στροφή της οικονομίας σε πιο παραγωγικές δραστηριότητες παραμένουν από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.
Στις… δύο Ελλάδες, η Αττική παράγει σχεδόν το ήμισυ του εθνικού ΑΕΠ (48,8%) με την Κεντρική Μακεδονία να ακολουθεί με 13,9% και μακράν στην 3η θέση να βρίσκεται η Κρήτη με 5,2%, ενώ οι υπόλοιπες περιφέρειες ακολουθούν με ακόμη μικρότερα ποσοστά. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της έκθεσης του ΙΟΒΕ για τις οικονομικές τάσεις στις περιφέρειες της χώρας, το μερίδιο της οικονομίας της Δυτικής Ελλάδας στις εθνικές επενδύσεις ανέρχεται σε 4,9%, με την περιοχή να κατατάσσεται 7η μεταξύ των 13 περιφερειών της χώρας.Αν και το επενδυτικό κενό δεν αμφισβητείται, ένα μικρό θετικό σημάδι ήταν το γεγονός ότι μετά τη λήξη της πανδημίας καταγράφηκε στη Δυτική Ελλάδα μία σημαντική αύξηση των παγίων επενδύσεων κατά 17%. Ποσοστό πολύ μεγαλύτερο τόσο από τον εθνικό μέσο όρο (9,7%) όσο και από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (7%) κατά την περίοδο 2022-2023.
Το πρόβλημα όμως έχει να κάνει με το γεγονός ότι οι περισσότερες επενδύσεις προκύπτουν στους κλάδους των κατασκευών και του real estate και όχι σε πιο παραγωγικούς τομείς όπως η βιομηχανία ή ο πρωτογενής τομέας, στον οποίο παραμένει ακόμα προσανατολισμένη οικονομία της Δυτικής Ελλάδας. Είναι χαρακτηριστικό ότι την περίοδο 2022-20023 ο κλάδος των κατασκευών και του real estate στη Δυτική Ελλάδα εμφάνισε ρυθμό μεταβολής των παγίων επενδύσεων κατά 39%.
Έτσι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει και αυτό δεν αφορά μόνο τη Δυτική Ελλάδα αλλά πολλές άλλες περιοχές της χώρας και ουσιαστικά το σύνολο της χώρας είναι ότι η στροφή του παραγωγικού υποδείγματος προς παραγωγικές επενδύσεις και η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας σε εξωστρεφείς τομείς με υψηλή προστιθέμενη αξία θα πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα.
Στρατηγικές Επενδύσεις: Μόνο μια εξέλιξη και μόνο μια παραγωγική από τις ενταγμένες
Σε σχέση με το επενδυτικό κενό είναι χαρακτηριστικό ότι στη Δυτική Ελλάδα μετρημένες στα δάκτυλα του ενός χεριού είναι οι επενδύσεις που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς των Στρατηγικών Επενδύσεων. Αυτές οι επενδύσεις αφορούν κατά κύριο λόγο τον κλάδο της ενέργειας και του τουρισμού, ενώ μόνο μια βρίσκεται σε φάση υλοποίησης, παρά το γεγονός ότι κάποιες από αυτές βρίσκονται στο ευνοϊκό καθεστώς των Στρατηγικών Επενδύσεων εδώ και χρόνια, χωρίς όμως ακόμη να έχουν πάρει μπρος.
Η μόνη Στρατηγική Επένδυση σε όλη τη Δυτική Ελλάδα που υλοποιείται είναι το έργο της αντλησιοταμίευσης από την «ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή» στην περιοχή του ορεινού Βάλτου, ανάμεσα στις λίμνες Κρεμαστών και Καστρακίου.Στο τομέα τουρισμού, που είναι ένας τομέας που υστερεί η Δυτική Ελλάδα και έχει μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης οι μεγάλες επενδύσεις είναι ακόμη στα χαρτιά… Η επένδυση «Varko Bay» στην Πογωνιά της Παλαίρου, αν και ενταγμένη στις Στρατηγικές Επενδύσεις από το 2020, παραμένει ακόμη στις μακέτες. Η έτερη τουριστική επένδυση στο Πλατυγιάλι του Αστακού, το «Nautilus», εντάχθηκε πριν από περίπου ενάμισι χρόνο στο καθεστώς των Στρατηγικών Επενδύσεων, αλλά ενώ συζητείται εδώ και περίπου μια τετραετία, μέχρι στιγμής δεν έχει καν γνωστό ποιος είναι ο κύριος χρηματοδότης της επένδυσης.
Ενώ η μοναδική παραγωγική (στρατηγική) επένδυση, είναι αυτή της BGS Alcohols για την κατασκευή της μεγαλύτερης βιομηχανίας παραγωγής αιθυλικής αλκοόλης στην Ελλάδα, στη ΒΙΠΕ Πάτρας.
Πρόκειται για μια επένδυση, εν αντιθέσει με τα εκατοντάδες εκατομμύρια των τουριστικών επενδύσεων, με προϋπολογισμό που δεν ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ. Ωστόσο το ενδιαφέρον αυτής είναι ότι αποσκοπεί να συμβάλλει στο να απεξαρτηθεί η χώρα από τις εισαγωγές αιθυλικής αλκοόλης. Ως γνωστόν η αιθυλική αλκοόλη, έχει κεντρικό ρόλο στη βιομηχανία, καθώς χρησιμοποιείται από τη βιομηχανία ποτών μέχρι τα καλλυντικά και τη φαρμακοβιομηχανία. Η παραγωγική δυναμικότητα του εργοστασίου που θα δημιουργηθεί στη ΒΙΠΕ Πατρών θα μπορούσε να καλύψει το 60% της ζήτησης αιθυλικής αλκοόλης στην Ελλάδα και αναμένεται να διοχετεύει την παραγωγή για την παραγωγή ποτών, σε φαρμακευτικά προϊόντα, σε καλλυντικά κτλ.






