Οι Δήμοι “δυσκολεύονται” με τα νέρα έργα, με αποτέλεσμα η απορρόφηση των πόρων να βρίσκεται στα τάρταρα
Πέντε από τα δέκα προγράμματα ΟΧΕ στη Δυτική Ελλάδα με απορρόφηση 0%
Με τις δαπάνες να αυξάνονται μέσα στον τελευταίο χρόνο κατά περίπου 80% το ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας εξελίσσεται γρήγορα έχοντας σημαντικές επιδόσεις από τη στιγμή που κατατάσσεται δεύτερο μεταξύ των προγραμμάτων των 13 περιφερειών της χώρας ως προς τις εντάξεις έργων και πέμπτο ως προς τις πληρωμές. Έτσι καταφέρνει να κινείται πάνω από τον εθνικό μέσο όρο ως προς την απορρόφηση, η οποία με βάση τα τελευταία στοιχεία του Ιουνίου του 2026 αγγίζει το 32%.
Όμως ψεγάδι στην έως τώρα εξέλιξη του ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας είναι ότι ο άξονας που αφορά τα προγράμματα των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ) και της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης που υλοποιούνται από τους δήμους της περιοχής δεν έχει πατήσει ακόμη «γκάζι» ως προς την απορρόφηση των πόρων. Στο ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας έχουν ενταχθεί 10 στρατηγικές Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων και Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης, κάτι που συνέβη για πρώτη φορά, καθώς σε αντίθεση με τις προηγούμενες προγραμματικές περιόδους αυτή τη φορά αποτέλεσε κεντρική πολιτική επιλογή του περιφερειάρχη Νεκτάριου Φαρμάκη όλοι οι δήμοι της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας να έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν αυτά τα εργαλεία του ΕΣΠΑ.
Ωστόσο μέχρι σήμερα αρκετά από τα προγράμματα αυτά κινούνται πολύ χαμηλά σε επίπεδο απορρόφησης, ενώ είναι χαρακτηριστικό κάποια από αυτά τα σχέδια έχουν ποσοστό απορρόφησης 0%, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην πρόσφατη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΕΣΠΑ στο Μεσολόγγι. Πρόκειται για την ΟΧΕ της «Διαδρομής Φύσης και Πολιτισμού στην Αιτωλοακαρνανία, την ΟΧΕ των δήμων Ακτίου – Βόνιτσας και Αμφιλοχίας, τη θεματική ΟΧΕ της Περιφέρειας που αφορά το σύνολο της Δυτικής Ελλάδας και ήταν η τελευταία στρατηγική που εγκρίθηκε, οπότε είναι αναμενόμενο να συμβαίνει κάτι τέτοιο, καθώς επίσης και δύο ακόμα ΟΧΕ στην Αχαΐα και την Ηλεία. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Στρατηγικές αυτών των προγραμμάτων των Δήμων έχουν εγκριθεί εδώ και τουλάχιστον ένα χρόνο, ενώ κάποιες περιπτώσεις, όπως η ΒΑΑ του Δήμου Αγρινίου, τα σχέδια έχουν εγκριθεί εδώ και περίπου δύο χρόνια.
Καμία δημοπράτηση έως σήμερα νέου έργου στο Αγρίνιο
Τα προγράμματα που έχουν τις καλύτερες επιδόσεις είναι αυτά των ΒΑΑ των δήμων Αγρινίου και Πατρέων, τα οποία έρχονται ως συνέχεια της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ και εμπεριέχουν έργα που είναι συνεχιζόμενα από την προηγούμενη περίοδο. Έτσι μέχρι σήμερα ο δήμος Πατρέων καταφέρνει να έχει απορρόφηση της τάξης του 29% και ο δήμος Αγρινίου απορρόφηση 15%. Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι στην περίπτωση του δήμου Αγρινίου αυτή η απορρόφηση σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στα έργα της ανακατασκευής του δημοτικού περιπτέρου στο Πάρκο και της ανάπλασης του ρέματος του Λυκοραχίτη στην περιοχή του Αγίου Θωμά, που έρχονται ως έργα – «γέφυρες» από την προηγούμενη περίοδο. Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί στο πρόγραμμα ΒΑΑ συνυπολογίζονται και έργα που δεν είναι «ιδιοκτησίας» του Δήμου, όπως για παράδειγμα η ανακατασκευή των Καπναποθηκών Παπαπέτρου από το Υπουργείο Πολιτισμού, που μπορεί να μην έχουν ακόμη ξεκινήσει ως έργο, αλλά οι μελέτες του πληρώνονται από το πρόγραμμα και οι δαπάνες αυτές προφανώς συνυπολογίζονται στην απορρόφηση.
Έτσι μέχρι σήμερα το ποσοστό των δαπανών σε νέα έργα παραμένει πολύ μικρό. Υπενθυμίζεται ότι η πρόσκληση για τις εντάξεις νέων έργων στη ΒΑΑ είχε εκδοθεί το Δεκέμβριο του 2024, όμως μέχρι σήμερα κανένα από τα νέα έργα που δρομολογεί ο Δήμος Αγρινίου δεν έχει δημοπρατηθεί.
Η ΟΧΕ – ΒΑΑ των Δήμων Μεσολογγίου και Ξηρομέρου εμφανίζει φαινομενικά ένα καλύτερο ποσοστό απορρόφησης που φτάνει το 25%, ωστόσο αυτό το νούμερο είναι και ελαφρώς παραπλανητικό καθώς έχουν ενταχθεί μόνο δύο πράξεις στο συγκεκριμένο πρόγραμμα με προϋπολογισμό που δεν ξεπερνούν ούτε τα δύο εκατομμύρια ευρώ.
Μπορεί μέχρι σήμερα η εικόνα να είναι αυτή εκτιμάται όμως ότι θα αλλάξει το επόμενο διάστημα, καθώς προγραμματίζονται οι δημοπρασίες αρκετών έργων, οπότε θα υπάρξει και σταδιακά και η ανάλογη αύξηση στην απορρόφηση των πόρων.







