Επί του παρόντος το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κλείνει κάθε παράθυρο για οικονομική ενίσχυση των αλιέων του Αιτωλικού, λόγω της έξαρσης του φαινομένου του ευτροφισμού στη λιμνοθάλασσα. Αυτό προκύπτει από την απάντηση του Υπουργείου στα πλαίσια του κοινοβουλευτικού ελέγχου υπογραμμίζοντας πως για κάτι τέτοιο θα απαιτούνται επιστημονική τεκμηρίωση, αλλά πως οι σχετικοί πόροι έχουν εξαντληθεί.
Σε σχέση με το φαινόμενο του ευτροφισμού το Υπουργείο εξηγεί ότι τα έργα που εκτελούνται στη λιμνοθάλασσα, με χρηματοδότηση από το τομεακό ΕΣΠΑ του Υπουργείο, συνοδεύονται από εξειδικευμένη επιστημονική παρακολούθηση που υλοποιείται από το Πανεπιστήμιο Πατρών, με αντικείμενο τη δημιουργία και αξιοποίηση μίας τεκμηριωμένης κατάστασης αναφοράς για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών μεταβολών που επιφέρουν οι παρεμβάσεις. “Τα μέχρι σήμερα επιστημονικά ευρήματα καταδεικνύουν ότι τα έργα αποκατάστασης κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση και εκτιμάται ότι θα συμβάλλουν στη βελτίωση της υδρολογικής λειτουργίας, της οικολογικής κατάστασης και της συνδεσιμότητας των λιμνοθαλάσσιων οικοσυστημάτων, με θετικές επιπτώσεις στην ποιότητα των υδάτων, στη βιοποικιλότητα και μακροπρόθεσμα στην αλιευτική παραγωγικότητα της περιοχής” αναφέρει το Υπουργείο.
Αναλυτικά η απάντηση:
Στο πλαίσιο του Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» (ΠΑΛΥΘ) 2021-2027, που χρηματοδοτείται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1139 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας,
Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ), ενεργοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, η δράση 1.6.1: «Τεχνικά έργα για την προστασία και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων», υποδράση 2: «Κατασκευή αναγκαίων τεχνικών έργων/Έργα σε λιμνοθάλασσες», στο πλαίσιο του ειδικού στόχου 1.6 (Συμβολή στην προστασία και στην αποκατάσταση της υδρόβιας βιοποικιλότητας και των υδρόβιων οικοσυστημάτων).
Εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 432/23.02.2024 πρόσκληση για «Τεχνικά έργα για την προστασία και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας καιτων οικοσυστημάτων/Έργα σε λιμνοθάλασσες (Κατά φάση έργα – Phasing)», ύψους 13.500.000€ Δημόσια Δαπάνη, με δικαιούχο το «Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών/Διεύθυνση αντιπλημμυρικών και εγγειοβελτιωτικών έργων» και εντάχθηκε και υλοποιείται η β΄ φάση της πράξης «Συμπληρωματικά έργα αναβάθμισης υδατικών οικοσυστημάτων Ν/Δ Αιτωλοακαρνανίας»,της οποίας ο προϋπολογισμός, μετά από τροποποίηση, ανέρχεται, στην παρούσα φάση, σε 26.715.418,52€ Δημόσια Δαπάνη και ημερομηνία λήξης 31.12.2027.
Η πράξη έχει σαφή περιβαλλοντικό χαρακτήρα, καθώς αποσκοπεί στην αποκατάσταση και αναβάθμιση της δομής και λειτουργίας του προστατευόμενου υδάτινου οικοσυστήματος των λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου και Αιτωλικού. Για τον σκοπό αυτό, υλοποιούνται στοχευμένα έργα υποδομής, όπως η άρση αναχωμάτων και παλαιών φραγμών, η βελτίωση της υδραυλικής επικοινωνίας των λιμνοθαλασσών, μέσω διάνοιξης και επέκτασης υφαλαύλακων, η κατασκευή γεφυρών, η αποκατάσταση της λειτουργίας της διώρυγας ΔΧΧ, η αναβάθμιση των αντλιοστασίων και των έργων διαχείρισης και διάχυσης υδάτων, καθώς και η δημιουργία υγροτοπικής λίμνης στο Δέλτα Αχελώου.
Παράλληλα, η πράξη συνοδεύεται από εξειδικευμένη επιστημονική παρακολούθηση που υλοποιείται από το Πανεπιστήμιο Πατρών, με αντικείμενο τη δημιουργία και αξιοποίηση μίας τεκμηριωμένης κατάστασης αναφοράς για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών μεταβολών που επιφέρουν οι παρεμβάσεις. Τα μέχρι σήμερα επιστημονικά ευρήματα καταδεικνύουν ότι τα έργα αποκατάστασης κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση και εκτιμάται ότι θα συμβάλλουν στη βελτίωση της υδρολογικής λειτουργίας, της οικολογικής κατάστασης και της συνδεσιμότητας των λιμνοθαλάσσιων οικοσυστημάτων, με θετικές επιπτώσεις στην ποιότητα των υδάτων, στη βιοποικιλότητα και μακροπρόθεσμα στην αλιευτική παραγωγικότητα της περιοχής.
Ενημερωτικά, αναφέρεται ότι το φαινόμενο της ραγδαίας πληθυσμιακής αύξησης και συσσώρευσης πλαγκτονικής βιομάζας παρατηρείται στα διαχρονικά θαλάσσια παράκτια οικοσυστήματα ως αποτέλεσμα μίας σειράς φυσικών αιτίων, που, συχνά, πολλά από αυτά συνυπάρχουν, όπως οργανικές θρεπτικές ουσίες, αυξημένη θερμοκρασία, βροχοπτώσεις, ρεύματα, παλίρροια, άνεμος κ.λπ. και μπορεί να κλιμακωθεί λόγω κλιματικής αλλαγής. Είναι γνωστό ότι η αύξηση οργανικών συσσωματωμάτων, εκτός των άλλων, επιδρά καταλυτικά στα αλιευτικά πεδία και στη λειτουργία των αλιευτικών εργαλείων, για τον λόγο αυτό, σε συνεργασία με τις Περιφερειακές Υπηρεσίες Αλιείας, συστήνεται η παρακολούθηση του φαινομένου, καθώς και η παρότρυνση των αλιέων των περιοχών που πλήττονται, να αποφεύγουν τη ρίψη αλιευτικών εργαλείων. Επιπρόσθετα, παρότι είναι κατανοητές οι οικονομικές επιπτώσεις στον κλάδο της θαλάσσιας επαγγελματικής αλιείας, συχνά τέτοια φαινόμενα είναι τοπικά, εποχικού χαρακτήρα και σχετικά μικρής διάρκειας, με επακόλουθο να μην καθίσταται δυνατή η τεκμηρίωση απώλειας εισοδήματος και η αποζημίωση των αλιέων. Ανακοινώθηκε από την ηγεσία του ΥΠΑΑΤ ο διπλασιασμός της
επιδότησης του αλιευτικού πετρελαίου. Η επιδότηση θα ανέλθει στα 32 λεπτά ανά λίτρο (αντί για 16 λεπτά) για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο 2026 και στα 24 λεπτά (αντί για 12 λεπτά) για τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο 2026, μέσω ενίσχυσης de minimis (ήσσονος σημασίας), με στόχο την ενίσχυση των αλιέων εξαιτίας της αύξησης του ενεργειακού κόστους. Η Κυβέρνηση διερευνά την ενεργοποίηση επιπλέον πόρων για την ενίσχυση των αλιέων για τους επόμενους μήνες και θα προβεί σε σχετικές ανακοινώσεις εντός του Οκτωβρίου.
Ιδιαίτερα, στη συγκεκριμένη περίπτωση της λιμνοθάλασσας Αιτωλικού, ως βασικά αίτια του φαινομένου, αναφέρονται δυσλειτουργίες των έργων υποδομής της περιοχής, για την αποκατάσταση των οποίων αρμόδιες είναι οι Τεχνικές Υπηρεσίες των τοπικών αυτοδιοικητικών αρχών (Δήμος / Περιφέρεια). Αναφορικά με τη δυνατότητα χορήγησης οικονομικών ενισχύσεων για τις οικονομικές επιπτώσεις από τα φαινόμενα έξαρσης του φυτοπλαγκτού, επί του παρόντος, δεν κατέστη εφικτή η χορήγηση οικονομικών ενισχύσεων στους αλιείς για τις οικονομικές επιπτώσεις από φαινόμενα έξαρσης φυτοπλαγκτού.
Στο πλαίσιο του νέου χρηματοδοτικού πλαισίου, μπορεί να εξεταστεί η δυνατότητα χορήγησης οικονομικής ενίσχυσης, στο πλαίσιο του μέτρου της προσωρινής παύσης, μόνο εφόσον μπορεί να τεκμηριωθεί επιστημονικά, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του αρθ. 21 παρ. 2α,του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1139, σε συνδυασμό με τις παρ. 1θ και 2γ και 2δ του Κανονισμού (ΕΕ) 1380/2013 και του Προγράμματος Αλιείας Υδατοκαλλιεργειών και Θάλασσας ΠΑΛΥΘ 2021-2027. Ωστόσο, στον βαθμό που γνωρίζουμε, οι σχετικοί διαθέσιμοι πόροι έχουν εξαντληθεί.







