Σταθερότητα στο πόσο μακριά βρίσκεται η… σύγκλιση
Η Δυτική Ελλάδα καθηλωμένη στο 49% του ευρωπαϊκού μέσου όρου του κατά κεφαλήν ΑΕΠ και η Αιτωλοακαρνανία 8 μονάδες πίσω από την Αχαΐα
Η σύγκλιση της Ελλάδας με την Ευρώπη, αν υποθέσουμε ότι σε κάποιο μικρό έστω βαθμό προχωρά, οφείλει να αποδεικνύεται και σε όλη την ελληνική περιφέρεια. Κάτι τέτοιο όμως δεν συμβαίνει, καθώς πέντε ελληνικές περιφέρειες κατέγραψαν το 2024 κατά κεφαλήν ΑΕΠ χαμηλότερο από το μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου, σε μονάδες αγοραστικής δύναμης.
Σύμφωνα με τη Eurostat, μόλις 12 περιφέρειες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονταν κάτω από αυτό το όριο, εκ των οποίων οι πέντε ήταν ελληνικές και μια από αυτές είναι η Δυτική Ελλάδα.
Η ετήσια έκδοση της Eurostat «Regions in Europe 2026», παραθέτει αναλυτικά στοιχεία για τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία στις διαφορετικές περιοχές της Ευρώπης καταγράφοντας για την Ελλάδα μια αρκετά ζοφερή εικόνα με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία ανά περιφέρεια, από το 2024. Kαι αυτό γιατί αναδεικνύεται ξανά μια Ελλάδα δύο ταχυτήτων με την περιφέρεια Αττικής να «αγγίζει» ευρωπαϊκό μέσο όρο, ορισμένες περιοχές όπως η Κρήτη, η Στερεά Ελλάδα και τα Ιόνια Νησιά να βρίσκονται σε ένα ενδιάμεσο επίπεδο και την υπόλοιπη χώρα να υστερεί πάρα πολύ.
Πέντε περιφέρειες της Ελλάδας φιγουράρουν ανάμεσα στις οικονομικά ασθενέστερες της Ευρώπης, με πραγματικό ΑΕΠ ανά κάτοικο (σε Πρότυπα Αγοραστικής Δύναμης/PPS) λιγότερο από το 50% του μέσου όρου. Στη χειρότερη θέση όλων βρίσκεται το Βόρειο Αιγαίο, με το πραγματικό ΑΕΠ ανά κάτοικο στο 42% του μέσου όρου της ΕΕ. Ακολουθούν η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη και η Ήπειρος, αμφότερες με 45%, η Δυτική Μακεδονία, με 48% και η Δυτική Ελλάδα με 49%. Μάλιστα αξίζει να σημειωθεί ότι η Δυτική Ελλάδα εμφανίζεται στάσιμη μεταξύ 2023 και 2024, ενώ θα πρέπει να ανατρέξει κανείς σε εποχές προ του 2015 για να συναντήσει κανείς περιόδους που η Δυτική Ελλάδα ξεπερνούσε το 50% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Σύμφωνα με τη Eurostat το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές αγοράς στην Αιτωλοακαρνανία ανέρχεται στα 17.400 ευρώ, πηγαίνοντας πιο χαμηλά σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, δηλαδή στο 45,3%. Και φυσικά η ενδοπεριφερειακή ανισότητα είναι σημαντική καθώς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Αχαΐα φτάνει τα 20.400 ευρώ. Αποτέλεσμα είναι η Αχαΐα να αγγίζει το 53% του ευρωπαϊκού μέσου όρου και η Αιτωλοακαρνανία να μένει σχεδόν οκτώ ποσοστιαίες μονάδες πίσω (παρόμοια εικόνα με την Αιτωλοακαρνανία έχει και η Ηλεία).
Μάλιστα έχει ενδιαφέρον ότι έξι νομοί από άλλες θεωρητικά φτωχότερες περιφέρειες της χώρας, όπως η Ήπειρος, η Δυτική Μακεδονία και η Ανατολική Μακεδονία Θράκη έχουν μεγαλύτερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από την Αιτωλοακαρνανία. Συγκεκριμένα, Θεσπρωτία, Ιωάννινα, Έβρος, Γρεβενά – Κοζάνη, Καβάλα και Φλώρινα, σύμφωνα με τη Eurostat, είναι «πλουσιότερες» από την Αιτωλοακαρνανία ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Τα στοιχεία της Eurostat δεν είναι απλώς μια στατιστική φωτογραφία, αλλά “καμπανάκι” για τη στρατηγική των δημόσιων πολιτικών, καθώς η Ελλάδα κινδυνεύει να παγιώσει μια μόνιμη γεωγραφική ανισότητα, με υψηλό κοινωνικό και πολιτικό κόστος.
Βεβαίως όχι μόνο για τη Δυτική Ελλάδα, αλλά και για άλλες περιφέρειες της χώρας, η πρόκληση της σύγκλισης όχι μόνο δεν επιτυγχάνεται, αλλά μάλλον βρίσκονται σε πορεία απόκλισης… Χωρίς στοχευμένες, παραγωγικές επενδύσεις και χωρίς ουσιαστική αποκέντρωση δραστηριοτήτων από την Αττική, οι περισσότερες περιφέρειες θα βρίσκονται πάντα μια ταχύτητα πίσω…








