Το λιμάνι, οι παραλίες και η λιμνοθάλασσα στο επίκεντρο με διαφορετικές «εντάσεις» στην ανάπτυξη και τις χρήσεις γης
Ένα σαφές αναπτυξιακό αποτύπωμα για το παράκτιο και λιμνοθαλάσσιο μέτωπο επιχειρεί να διαμορφώσει ο Δήμος Μεσολογγίου μέσα από τις κατευθύνσεις που καταθέτει στους μελετητές του υπό εκπόνηση Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ).
Στο επίκεντρο βρίσκονται ο Λιμένας Μεσολογγίου, η Τουρλίδα, ο Λούρος, το Διόνι, η λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου–Αιτωλικού και οι Δημοτικές Αλυκές. Η βασική λογική είναι διττή: ανάπτυξη εκεί όπου αυτή μπορεί να οργανωθεί και αυστηρή προστασία εκεί όπου το φυσικό περιβάλλον το απαιτεί. Ο Δήμος θεωρεί ότι το ΤΠΣ αποτελεί ευκαιρία, ώστε να ξεκαθαρίσει το καθεστώς χρήσεων και να δημιουργηθεί ένα σαφέστερο πλαίσιο για τουρισμό, αναψυχή και επιχειρηματικότητα, χωρίς, όπως επισημαίνεται, να επιδιώκεται άναρχη δόμηση στις προστατευόμενες περιοχές.
Το λιμάνι ως βασικός αναπτυξιακός πόλος
Η πιο έντονη αναπτυξιακή κατεύθυνση αφορά το λιμάνι του Μεσολογγίου. Ο Δήμος ζητά από τους μελετητές να εξετάσουν σαφή αλλαγή και εξειδίκευση των χρήσεων γης στην ευρύτερη χερσαία λιμενική ζώνη, με προσανατολισμό στον τουρισμό και την αναψυχή.
Στο προτεινόμενο μοντέλο περιλαμβάνονται τουριστικές εγκαταστάσεις, εστίαση και αναψυχή, εμπορικές δραστηριότητες που συνδέονται με τη θάλασσα και τον τουρισμό, ναυταθλητικές δραστηριότητες, υπηρεσίες για σκάφη και επισκέπτες, χώροι πολιτισμού και εκδηλώσεων, αλλά και οργανωμένοι κοινόχρηστοι χώροι περιπάτου, πρασίνου και αναψυχής.
Ο στόχος είναι η μετάβαση από ένα λιμάνι με «περιορισμένες και αποσπασματικές δυνατότητες αξιοποίησης» σε έναν οργανωμένο και πολυλειτουργικό πόλο Τουρισμού και Αναψυχής, ο οποίος θα συνδέεται λειτουργικά με τη μαρίνα, τις λιμενικές και τουριστικές υποδομές, τη λιμνοθάλασσα και το ιστορικό κέντρο της πόλης.
Παράλληλα, ο Δήμος συνδέει τον πολεοδομικό σχεδιασμό με την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων και τη δημιουργία νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και θέσεων εργασίας. Η σαφής θεσμοθέτηση των χρήσεων γης θεωρείται ως προϋπόθεση για μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου στις επενδύσεις και για την ουσιαστική σύνδεση του λιμανιού με την οικονομική και τουριστική ζωή του Μεσολογγίου.
Από την άτυπη χρήση σε οργανωμένο παραλιακό μέτωπο
Για το σύνολο του παραλιακού και λιμνοθαλάσσιου μετώπου ο Δήμος προτείνει διαφορετική προσέγγιση. Δεν ζητά την ίδια ένταση ανάπτυξης που προτείνει για τη λιμενική ζώνη, αλλά ένα μοντέλο ήπιου και εναλλακτικού τουρισμού, με συγκεκριμένες ζώνες χρήσεων και οργανωμένη επισκεψιμότητα.
Η Τουρλίδα, ο Λούρος και το Διόνι αντιμετωπίζονται ως τμήματα ενός ενιαίου συστήματος που θα συνδέεται με τη λιμνοθάλασσα, τις Αλυκές, τις πελάδες, την αλιεία, την τοπική γαστρονομία, την περιβαλλοντική εκπαίδευση, τα αθλήματα του νερού και τις φυσιολατρικές διαδρομές.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται να καθοριστούν ειδικές «Ζώνες Ήπιας Ανάπτυξης, Αναψυχής και Επισκεψιμότητας». Σε αυτές θα μπορούσαν, υπό περιβαλλοντικούς όρους και με βάση τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, να χωροθετηθούν οργανωμένοι χώροι στάθμευσης, ελεγχόμενες προσβάσεις στις παραλίες, πεζόδρομοι και ποδηλατικές διαδρομές, παρατηρητήρια, σημεία θέασης, υποδομές εξυπηρέτησης επισκεπτών και εγκαταστάσεις για αθλήματα του νερού.
Παράλληλα, προτείνεται ζώνωση και στον θαλάσσιο και λιμνοθαλάσσιο χώρο, ώστε να διαχωρίζονται οι περιοχές κολύμβησης από τις δραστηριότητες όπως το κανό, το καγιάκ, το SUP και η ιστιοσανίδα, ενώ προβλέπονται και ζώνες αυξημένης προστασίας, στις οποίες δεν θα επιτρέπονται δραστηριότητες λόγω οικολογικής ευαισθησίας.
Τουρισμός που «πατά» πάνω στο φυσικό και παραγωγικό απόθεμα
Το μοντέλο που θέλει ο Δήμος δεν περιορίζεται στην κλασική παραλιακή αναψυχή. Στις προτεινόμενες χρήσεις περιλαμβάνονται ο οικοτουρισμός, ο εναλλακτικός και βιωματικός τουρισμός, η περιβαλλοντική εκπαίδευση, η παρατήρηση ορνιθοπανίδας και βιοποικιλότητας, η πεζοπορία και η ποδηλασία.
Ιδιαίτερη θέση έχουν επίσης ο αλιευτικός τουρισμός, η ανάδειξη της παραδοσιακής αλιείας, η τοπική γαστρονομία, το αλάτι και τα προϊόντα της λιμνοθάλασσας. Προβλέπεται ακόμη η δυνατότητα ήπιων μορφών εναλλακτικής διαμονής μικρής κλίμακας και χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, όπου βέβαια το επιτρέπει το ισχύον καθεστώς προστασίας.
Για Τουρλίδα, Λούρο και Διόνι ο Δήμος ζητά ειδική χωρική αντιμετώπιση, ώστε να εγκαταλειφθεί, η σημερινή άτυπη χρήση και να αντικατασταθεί από ένα οργανωμένο και περιβαλλοντικά ελεγχόμενο μοντέλο. Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση των ελλείψεων σε ύδρευση και ηλεκτροδότηση, η ασφαλής πρόσβαση, η οργανωμένη στάθμευση, η διαχείριση της επισκεψιμότητας και η αντιμετώπιση της διάβρωσης όπου απαιτείται.
Περιβαλλοντικό Πάρκο στις Δημοτικές Αλυκές
Ξεχωριστή στρατηγική επιλογή αποτελεί η δημιουργία Περιβαλλοντικού Πάρκου στις Δημοτικές Αλυκές και τη συνδεδεμένη λιμνοθαλάσσια περιοχή της Τουρλίδας.
Ο Δήμος ζητά να προβλεφθούν στο ΤΠΣ χρήσεις που θα συνδυάζουν την προστασία και αποκατάσταση του οικοσυστήματος με την περιβαλλοντική εκπαίδευση και έρευνα, την παρατήρηση φύσης και ορνιθοπανίδας, την ανάδειξη της ιστορίας της αλοπηγίας και της παραγωγής αλατιού, τον οικοτουρισμό, τις ήπιες μορφές αναψυχής και τις περιπατητικές και ποδηλατικές διαδρομές.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η ανάδειξη της τοπικής παραγωγής και γαστρονομίας και η δημιουργία ελεγχόμενων υποδομών υποδοχής, πρόσβασης και στάθμευσης επισκεπτών.
Η «πελάδα» ως πολιτιστικό και αναπτυξιακό κεφάλαιο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για τις παραδοσιακές ξύλινες κατασκευές τύπου «πελάδας». Ο Δήμος δεν τις αντιμετωπίζει απλώς ως ένα πολεοδομικό πρόβλημα υφιστάμενων κατασκευών, αλλά ως στοιχείο της ιστορικής, κοινωνικής, αλιευτικής και αρχιτεκτονικής ταυτότητας της λιμνοθάλασσας.
Ζητά, μεταξύ άλλων, την πλήρη καταγραφή και χαρτογράφησή τους, τη διερεύνηση της δυνατότητας θεσμικής αναγνώρισης και, όπου το επιτρέπει η νομοθεσία, νομιμοποίησης ή άλλης διοικητικής τακτοποίησης. Παράλληλα προτείνει να εξεταστεί η αναγνώριση οργανωμένων συνόλων πελάδων και η θέσπιση ειδικών μορφολογικών κανόνων για τη διατήρηση και αποκατάστασή τους.
Η αναπτυξιακή διάσταση είναι και εδώ εμφανής: ο Δήμος θεωρεί ότι κατάλληλες πελάδες θα μπορούσαν, όπου το επιτρέπει το θεσμικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο, να αξιοποιηθούν για μικρής κλίμακας διαμονή, βιωματικό και οικολογικό τουρισμό, αλιευτικό τουρισμό και περιβαλλοντική εκπαίδευση.
Η πελάδα θεωρείται ως πιθανό «αρχιτεκτονικό σήμα κατατεθέν» της λιμνοθάλασσας και ως βάση για έναν ιδιαίτερο προορισμό βιωματικού και οικολογικού τουρισμού, υπό ενιαίους μορφολογικούς κανόνες και αυστηρά ελεγχόμενες χρήσεις.
Η βασική φιλοσοφία: Ανάπτυξη με κανόνες
Συνολικά, ο Δήμος Μεσολογγίου επιδιώκει να χωρίσει ουσιαστικά τον χώρο σε διαφορετικές βαθμίδες ανάπτυξης και προστασίας.
Στο λιμάνι ζητά σαφέστερο και περισσότερο αναπτυξιακό πλαίσιο χρήσεων, με τουρισμό, αναψυχή, επιχειρηματικότητα και επενδύσεις. Στο παραλιακό και λιμνοθαλάσσιο μέτωπο ζητά ήπια ανάπτυξη και οργανωμένη επισκεψιμότητα, με υποδομές που θα επιτρέπουν την πρόσβαση χωρίς να επιβαρύνονται οι ευαίσθητες περιοχές. Παράλληλα, ζητά σαφείς ζώνες αυξημένης ή απόλυτης προστασίας εκεί όπου το οικοσύστημα το απαιτεί.
Κεντρική προϋπόθεση για όλα αυτά είναι ο συντονισμός του ΤΠΣ με την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το καθεστώς Natura. Ο Δήμος ζητά να είναι ξεκάθαρο τι προστατεύεται απολύτως, πού επιτρέπεται οργανωμένη επισκεψιμότητα, πού μπορούν να αναπτυχθούν τουριστικές, επιχειρηματικές, ψυχαγωγικές και αθλητικές δραστηριότητες και υπό ποιους όρους μπορούν να γίνουν επενδύσεις.
Ένα ενιαίο αναπτυξιακό αφήγημα για το παραλιακό Μεσολόγγι
Η τελική εικόνα που προτείνει ο Δήμος είναι αυτή ενός ενιαίου συστήματος, στο οποίο το λιμάνι, η μαρίνα, το παραλιακό μέτωπο, η λιμνοθάλασσα, η Τουρλίδα, ο Λούρος, το Διόνι και οι Δημοτικές Αλυκές δεν θα αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένες περιοχές.
Αντίθετα, προτείνεται να λειτουργούν ως αλληλοσυμπληρούμενοι πυλώνες μιας κοινής αναπτυξιακής ταυτότητας, που θα συνδυάζει τουρισμό και επιχειρηματικότητα με περιβαλλοντικό και εναλλακτικό τουρισμό, αθλήματα του νερού, πολιτισμό, τοπική παραγωγή και βιωματικές εμπειρίες.
Με άλλα λόγια, ο Δήμος δεν προτείνει απλώς περισσότερες χρήσεις στις παραθαλάσσιες περιοχές του Μεσολογγίου. Προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο οργάνωσης του χώρου: ένα περισσότερο αναπτυξιακό λιμάνι, ένα οργανωμένο αλλά ήπιο παραλιακό μέτωπο, ισχυρότερη ανάδειξη της λιμνοθάλασσας και των Αλυκών και θεσμική κατοχύρωση της πελάδας ως στοιχείου της τοπικής ταυτότητας.
Το αν και σε ποιο βαθμό οι προτάσεις αυτές θα ενσωματωθούν τελικά στο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο θα εξαρτηθεί, από το κατά πόσο είναι πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και νομικά εφικτές και από τον συντονισμό τους με την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη των περιοχών Natura.
Διαβάστε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από το Αγρίνιο και την Αιτωλοακαρνανία, ακολουθώντας το agrinioculture.gr στο GoogleNews
