Στα πρότυπα του ΕΣΠΑ ζητείται ένα πρόγραμμα που θα επιτρέπει την καλύτερη προσαρμογή των μέτρων αγροτικής πολιτικής στις παραγωγικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες κάθε περιφέρειας
Η στρατηγική πρωτοβουλία της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας για την ενίσχυση της περιφερειακής διάστασης στον σχεδιασμό και την εφαρμογή της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), με στόχο την ενεργό συμμετοχή των Περιφερειών στη διαμόρφωση των παρεμβάσεων αγροτικής πολιτικής, εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από το Περιφερειακό Συμβούλιο.
Οι προτάσεις της Περιφέρειας μέσω της Ένωσης των Περιφερειών θα προωθηθούν στο αρμόδιο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης με στόχο μα διαμορφωθεί ένα πιο αποκεντρωμένο και αποτελεσματικό μοντέλο αγροτικής πολιτικής, το οποίο θα επιτρέπει την καλύτερη προσαρμογή των μέτρων στις παραγωγικές, οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες κάθε περιφέρειας.
Στο πλαίσιο αυτό απώτερος σκοπός είναι όπως συμβαίνει με το ΕΣΠΑ, να δημιουργηθούν αντίστοιχα Περιφερειακά Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης.
Ο τομέας των άμεσων ενισχύσεων παραμένει καθοριστικός πυλώνας της νέας ΚΑΠ, καθώς διασφαλίζει τη σταθερότητα του εισοδήματος των παραγωγών και τη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Δεδομένου του καθολικού και ενιαίου χαρακτήρα του, η εφαρμογή τους απαιτεί κεντρική διαχείριση, εξασφαλίζοντας ομοιομορφία, διαφάνεια και πλήρη συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Ωστόσο, υπό το πρίσμα του παρόντος Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ και ενόψει της ΚΑΠ 2028–2034, υπάρχει ευρύ πεδίο για ουσιαστική περιφερειακή συμμετοχή και συνδιαμόρφωση, ιδίως στα τομεακά προγράμματα και στην αγροτική ανάπτυξη.
Η ενεργή συμμετοχή των περιφερειών μπορεί να μετατρέψει τις παρεμβάσεις σε στοχευμένες, αποδοτικές και καινοτόμες δράσεις, προσαρμοσμένες στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Πρακτικά, αυτό σημαίνει δυνατότητες για:
- Συνδιαμόρφωση νέων παρεμβάσεων: Οι περιφέρειες μπορούν να συμμετέχουν στην ανάπτυξη πολιτικών που ανταποκρίνονται στις τοπικές ανάγκες και προκλήσεις, δημιουργώντας ένα πιο ευέλικτο και προσαρμοσμένο πλαίσιο εφαρμογής.
- Ευελιξία και προσαρμογή στην εφαρμογή: Η περιφερειακή διάσταση επιτρέπει την αξιοποίηση
- δεδομένων, τεχνολογίας και εμπειρίας των τοπικών υπηρεσιών για γρήγορη ανταπόκριση σε αλλαγές, κρίσεις ή ειδικά προβλήματα.
- Περιφερειακή διάσταση σε επιμέρους παρεμβάσεις: Οι παρεμβάσεις μπορούν να προσαρμοστούν στις φυσικές, οικονομικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και την αποτελεσματικότητα των μέτρων.
- Δημιουργία Περιφερειακών Προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΠΑΑ): Κατά αντιστοιχία με τα ΠΕΠ, οι περιφέρειες μπορούν να σχεδιάσουν ολοκληρωμένα προγράμματα που συνδέουν την παραγωγή, την καινοτομία, τη συλλογική δράση και την εξωστρέφεια των προϊόντων, αξιοποιώντας πλήρως τους διαθέσιμους πόρους και τα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Η ενίσχυση της περιφερειακής συμμετοχής στις άμεσες ενισχύσεις δεν αποτελεί απλώς διοικητική βελτίωση· είναι στρατηγική επιλογή που ενδυναμώνει τις περιφέρειες ως μοχλούς ανάπτυξης, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα του ελληνικού πρωτογενούς τομέα και συνδέει τις πολιτικές της ΚΑΠ με τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών παραγωγών. Στην πράξη σημαίνει ότι ο δεύτερος πυλώνας της ΚΑΠ (Αγροτική Ανάπτυξη) δεν θα υλοποιείται πλέον μέσα από ένα ενιαίο εθνικό πρόγραμμα, αλλά μέσα από αυτόνομα προγράμματα ανά Περιφέρεια, αντίστοιχα με τα ΠΕΠ.
Τι είναι τα Περιφερειακά Προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης; Πρόκειται για αποκεντρωμένα προγράμματα που σχεδιάζονται, υλοποιούνται και παρακολουθούνται από τις Περιφέρειες, με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ). Βασικά χαρακτηριστικά αποτελούν ο αυτοτελής προϋπολογισμός ανά Περιφέρεια, η χάραξη περιφερειακής στρατηγικής με βάση τις τοπικές ανάγκες, διακριτοί άξονες, μέτρα και δείκτες, συνέργειες με τα ΠΕΠ για ολοκληρωμένες παρεμβάσεις και ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης (ΕΕ – κράτος – Περιφέρεια – τοπικοί φορείς). Η δημιουργία ΠΠΑΑ θα ενισχύσει τη στοχοθεσία σε περιφερειακό επίπεδο, θα μειώσει την απόσταση μεταξύ πολιτικής και πραγματικών αναγκών και θα επιτρέψει ευελιξία και ταχύτερη υλοποίηση.
Τα πλεονεκτήματα είναι πολλαπλά:
Στοχευμένες παρεμβάσεις
Κάθε Περιφέρεια έχει διαφορετική παραγωγική βάση, κλιματικούς κινδύνους και κοινωνική δομή. Με τα ΠΠΑΑ μπορεί να σχεδιάσει στοχευμένα αναπτυξιακά προγράμματα, μέτρα για τις καλλιέργειες της περιοχής, δράσεις για ορεινές/μειονεκτικές περιοχές, παρεμβάσεις για υδατικούς πόρους, στήριξη νέων αγροτών και καινοτομίας κ.α.
Καλύτερη αξιοποίηση πόρων
Οι πόροι κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη. Αποφεύγονται έτσι οριζόντιες δράσεις χωρίς αποτέλεσμα και καθυστερήσεις λόγω κεντρικής διαχείρισης.
Συνέργειες με τα ΠΕΠ
Τα ΠΠΑΑ μπορούν να «κουμπώσουν» με τα ΠΕΠ σε υποδομές (αρδευτικά, αγροτικοί δρόμοι), ψηφιακές υπηρεσίες, αγροδιατροφικές αλυσίδες και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η επάρκεια διοικητικής ικανότητας που σημαίνει κατάλληλες δομές, επάρκεια και εξειδίκευση προσωπικού και ανεπτυγμένα συστήματα παρακολούθησης. Η δημιουργία Περιφερειακών Προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης είναι μια φυσική εξέλιξη της νέας ΚΑΠ και μια μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα. Επιτρέπει πιο στοχευμένες, αποτελεσματικές και δίκαιες παρεμβάσεις, ενισχύει την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και δίνει στις Περιφέρειες τον ρόλο που πραγματικά χρειάζονται. Οι υφιστάμενες παρεμβάσεις του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027 αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για τη στήριξη του αγροτικού χώρου.
Ωστόσο, προκειμένου να γίνουν στοχευμένες, αποτελεσματικές και προσαρμοσμένες στις ανάγκες των τοπικών παραγωγών, είναι απαραίτητη η περιφερειακή διάσταση και εξειδίκευση τους. Η εμπλοκή των περιφερειών σε όλα τα στάδια -σχεδιασμός, κατανομή πόρων, εφαρμογή και αξιολόγηση- διασφαλίζει:
- Στοχευμένες δράσεις σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
- Αξιοποίηση τοπικής τεχνογνωσίας και εμπειρίας.
- Ενίσχυση της καινοτομίας και της βιωσιμότητας της αγροτικής παραγωγής.
- Βελτίωση της εξωστρέφειας και των συλλογικών σχημάτων παραγωγών.
Τι θα μπορούσε να φέρει ένα Περιφερειακό ΠΑΑ
Η ανάπτυξη ενός Περιφερειακού Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΠΑΑ) αποτελεί στρατηγικό εργαλείο για τη στήριξη και αναβάθμιση του αγροτικού χώρου σε κάθε περιφέρεια.
Ενδεικτικά, οι δράσεις ενός τέτοιου προγράμματος μπορούν να περιλαμβάνουν:
- Δράσεις μεταφοράς τεχνογνωσίας στον αγροτικό τομέα Εκπαίδευση και κατάρτιση γεωργών σε ψηφιακή γεωργία, σύγχρονες πρακτικές παραγωγής, δια βίου μάθηση και βραχυπρόθεσμα σεμινάρια. Ενίσχυση δεξιοτήτων, αύξηση παραγωγικότητας και εφαρμογή καινοτομιών.
- Δράσεις σύζευξης καινοτομίας και παραγωγής Δημιουργία συνεργασιών με ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια για ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και καινοτόμων μεθόδων παραγωγής, ενίσχυση ανταγωνιστικότητας και προστιθέμενης αξίας προϊόντων.
- Ενίσχυση / ίδρυση ερευνητικών κέντρων Τοπικά κέντρα έρευνας για βιώσιμη γεωργία, κλιματικά έξυπνες πρακτικές και τεχνολογική υποστήριξη των παραγωγών, δημιουργία συνδέσεων με ερευνητικά δίκτυα και επιχειρήσεις.
- Δημιουργία Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Αγροτικής Οικονομίας και Επιχειρηματικότητας Συλλογή, ανάλυση και διάχυση δεδομένων για την παραγωγή, τις αγορές, την απασχόληση και τις επενδύσεις. Υποστήριξη στρατηγικού σχεδιασμού και έγκαιρης λήψης αποφάσεων.
- Προγράμματα ενίσχυσης οικοτεχνίας Στήριξη μικρών παραγωγών και τοπικών επιχειρήσεων για παραγωγή, συσκευασία, πιστοποίηση και προώθηση προϊόντων υψηλής ποιότητας. Ενίσχυση τοπικής οικονομίας και εξωστρέφειας.
- Ενίσχυση αγροδιατροφικών / πολιτιστικών φεστιβάλ και θεσμών Προώθηση των τοπικών προϊόντων, ενίσχυση πολιτιστικού τουρισμού, ανάπτυξη τοπικής ταυτότητας και κοινωνικής συμμετοχής.
- Δημιουργία αγροτικών κόμβων επιχειρηματικότητας (hubs) και θερμοκοιτίδων (incubators) Στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων, καινοτόμων μονάδων παραγωγής και συλλογικών σχημάτων. Ανάπτυξη συνεργασιών, καινοτομίας και επιχειρηματικού πνεύματος στον αγροτικό χώρο.
- Δράσεις δικτύωσης και εξωστρέφειας Ενίσχυση συνεργασιών μεταξύ παραγωγών, Οργανώσεων Παραγωγών, clus-ters και διεπαγγελματικών φορέων. Προώθηση προϊόντων στις εθνικές και διεθνείς αγορές.
- Δράσεις καταγραφής αναγκών εργασίας στον αγροτικό χώρο Σύνδεση διαθέσιμου εργατικού δυναμικού με τις ανάγκες των εκμεταλλεύσεων, ανάπτυξη προγραμμάτων κατάρτισης και κινητοποίησης τοπικού ανθρώπινου κεφαλαίου.
- Ενίσχυση ψηφιακής γεωργίας Υποστήριξη εφαρμογής τεχνολογιών ακριβείας, συλλογής δεδομένων, γεωπληροφορικής και ψηφιακής παρακολούθησης καλλιεργειών και εκμεταλλεύσεων.
- Τοπικά σύμφωνα ποιότητας Προώθηση προϊόντων ΠΟΠ / ΠΓΕ, πιστοποίηση και ενίσχυση αξιοπιστίας, ανάπτυξη τοπικών αλυσίδων παραγωγής και εμπορίας υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Διαβάστε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από το Αγρίνιο και την Αιτωλοακαρνανία, ακολουθώντας το agrinioculture.gr στο GoogleNews
