Του Γιώργου Κωνσταντινίδη
Αντιπροέδρου Συνδέσμου Αργυροπηγαδιτών
Το κανάλι στο YouTube “Δρόμοι Ζωής” έχει δημιουργήσει και προβάλλει βίντεο από περιοχές με ιδιαίτερη φυσική ομορφιά, με ιστορία και πολιτισμό, αλλά σχετικά άγνωστες.Η ορεινή Αιτωλοακαρνανία προφανώς και δεν είναι πολύ γνωστή περιοχή. Για μια σειρά από λόγους. Ίσως γι’ αυτό, οι “Δρόμοι Ζωής” θέλησαν να μας γνωρίσουν κάποιες από τις άγνωστες αλλά όμορφες διαδρομές της.
Το βίντεο που ανέβηκε στο διαδίκτυο τελευταία https://www.youtube.com/watch?v=usPxc1TVHEU, φέρει τον τίτλο: “Η διαδρομή που λίγοι γνωρίζουν. Από Δρυμώνα στο Αργυρό Πηγάδι”.
Τυχαίνει να έχω κάνει την διαδρομή άπειρες φορές. Οφείλω όμως να ομολογήσω ότι το βίντεο με βοήθησε να την καταλάβω καλύτερα. Όχι με τις εικόνες του δρόμου, αλλά κυρίως με τον λόγο του σχολιαστή. Γιατί είναι αυτός ο λόγος, φιλοσοφημένος και γλαφυρός, που μας αποκαλύπτει τη στενή σχέση του δρόμου με τον άνθρωπο και τη φύση.
Κατ’ αρχήν είναι η αίσθηση που σου δίνει η διαδρομή:
«Δεν είναι απλώς μια μετακίνηση από το ένα χωριό στο άλλο. Είναι ένα πέρασμα στην ορεινή Ελλάδα. Σε τόπους που κρατούν μνήμες, ιστορία, δυσκολίες αλλά και μια ομορφιά που δεν την βρίσκεις στους μεγάλους δρόμους…
Η διαδρομή έχει μια αίσθηση απομάκρυνσης. Όχι απομόνωσης με την αρνητική έννοια αλλά εκείνη της απόστασης που χρειάζεσαι για να δεις έναν τόπο πιο καθαρά.»
Και γιατί στήθηκαν τα ορεινά χωριά;
«Τα ορεινά χωριά δεν φτιάχτηκαν για ευκολία. Φτιάχτηκαν εκεί που οι άνθρωποι μπορούσαν να ζήσουν, να προστατευτούν, να καλλιεργήσουν, να έχουν νερό, να έχουν βοσκοτόπια, να έχουν επαφή με το βουνό. Η ζωή εδώ ήταν πάντα απαιτητική. Οι χειμώνες ήταν δύσκολοι, οι δρόμοι ήταν σκληροί, οι αποστάσεις μεγαλύτερες ακόμα και όταν στον χάρτη φαίνονται μικρές. Κι όμως αυτοί οι τόποι κράτησαν ανθρώπους για πολλές γενιές. Κράτησαν οικογένειες, κοπάδια, αυλές, σχολεία, εκκλησίες, γιορτές και μνήμες».
Πώς νιώθουν οι άνθρωποι των ορεινών χωριώνγια τον τόπο τους;
«Εδώ ο τόπος δεν είναι πεδινός, δεν είναι εύκολος. Είναι βουνίσιος, καθαρός, λίγο άγριος, αλλά και βαθιά γαλήνιος. Τα βουνά έχουν αυτή τη διπλή όψη. Από τη μια σε δυσκολεύουν, από την άλλη σε προστατεύουν. Και αυτό ακριβώς ένιωθαν για αιώνες οι άνθρωποι που διάλεγαν να χτίσουν τα χωριά τους ψηλά, μακριά από περάσματα κινδύνου, κοντά στο νερό, κοντά στο δάσος, κοντά στα ζώα και στη γη που μπορούσε να τους θρέψει…
Η καθημερινότητα εδώ δεν ήταν ρομαντική, όπως τη βλέπουμε σήμερα μέσα από ένα ήρεμο βίντεο. Ήταν σκληρή, ήταν γεμάτη κόπο. Όμως είχε και μια αλήθεια που σήμερα συχνά μας λείπει. Ο άνθρωπος ήξερε τον τόπο του. Ήξερε από πού φυσάει ο αέρας. Ήξερε πού υπάρχει νερό. Ήξερε ποιο μονοπάτι κρατά τον χειμώνα. Ήξερε πότε αλλάζει ο καιρός. Ζούσε με το βουνό, όχι απέναντί του.»
Δεν μπορεί να μην αναλογιστεί ο ταξιδιώτης τη σχέση των ορεινών χωριών με την Ιστορία:
«Όσο πλησιάζουμε στο Αργυρό Πηγάδι αξίζει να σκεφτούμε πόση ιστορία κρύβουν αυτά τα μικρά ορεινά χωριά. Το Αργυρό Πηγάδι συνδέεται με παλιές οικογένειες, με ανθρώπους της υπαίθρου, αλλά και με τα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης. Η δυσπρόσιτη θέση του το έκανε καταφύγιο. Το βουνό με τις πλαγιές και τα δάση του μπορούσε να προστατεύσει ανθρώπους σε δύσκολες εποχές. Και αυτό είναι κάτι που συναντάμε συχνά στη Ρούμελη.»
Ποια εικόνα δίνει σήμερα το χωριό;
«Καθώς πλησιάζουμε στον προορισμό μας, το Αργυρό Πηγάδι αρχίζει να αποκτά παρουσία. Ένα μικρό ορεινό χωριό, σε μεγάλο υψόμετρο, μέσα σε ένα φυσικό περιβάλλον που κρατά ακόμα τον χαρακτήρα του. Τα σπίτια, οι αυλές, η πλατεία, οι εκκλησιές, οι παλιές διαδρομές. Όλα αυτά συνθέτουν την εικόνα ενός τόπου που δεν φτιάχτηκε για περαστικούς. Φτιάχτηκε για ανθρώπους που έπρεπε να ζήσουν εδώ, να περάσουν χειμώνες, να μεγαλώσουν παιδιά, να κρατήσουν ζώα, να καλλιεργήσουν όπου μπορούσαν. Να γιορτάσουν, να πενθήσουν, να επιμείνουν. Και ίσως αυτό είναι που συγκινεί περισσότερο σε αυτά τα ορεινά χωριά. Όχι μόνο η ομορφιά τους αλλά και η επιμονή τους.»
Η αναφορά στον χωματόδρομο που συνδέει το Νεροχώρι με το Αργυρό Πηγάδι μήκους περίπου οκτώ χιλιομέτρων, που γενικά βρίσκεται σε κακή κατάσταση, είναι αναπόφευκτη. Και η προσπάθεια για κατανόηση είναι σίγουρη:
«Ο χωματόδρομος έχει πάντα κάτι το αληθινό. Σε κάνει να χαμηλώσεις ταχύτητα, να προσέξεις περισσότερο. Να ακούσεις τον ήχο από τις πέτρες, το χώμα, τις ρόδες. Να νιώσεις ότι δεν περνάς απλώς από έναν τόπο, αλλά μπαίνεις μέσα σε αυτόν. Σε τέτοιους δρόμους δεν υπάρχει βιασύνη. Υπάρχει προσοχή, υπάρχει σεβασμός, υπάρχει μια μικρή αίσθηση περιπέτειας…
Στην ορεινή Ελλάδα η πρόσβαση δεν ήταν ποτέ δεδομένη. Οι δρόμοι αυτοί άνοιξαν με κόπο, συντηρούνται δύσκολα και πολλές φορές δοκιμάζονται από τα νερά, τα χιόνια, τις κατολισθήσεις και τα έντονα καιρικά φαινόμενα.»
Η ίδια διαδρομή έγινε τις ίδιες ημέρες, αντικείμενο σχολιασμού και από άλλη πλευρά.
Ο Ειδικός Γραμματέας της νεοσύστατης Ειδικής Γραμματείας Ορεινών ΠεριοχώνΔημήτρης Κυριαζής, ευαίσθητος και με πραγματικό ενδιαφέρον για το θέμα της ορεινότητας, στην στήλη“ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΕΙΝΑ” και στην: “Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ” της 19 Ιουλίου 2026 (https://www.kathimerini.gr/society/564348646/to-taxidi-xekina-apo-ton-dimo-thermoy/) δημοσιεύει το άρθρο του “Το ταξίδι ξεκινά από τον Δήμο Θέρμου”.Αναφέρεται στην πρώτη του επίσκεψη ως Ειδικός Γραμματέας στα ορεινά του Θέρμου και δίνει:“Στιγμές και εικόνες που αποτυπώνουν την καθημερινότητα των ανθρώπων που επιλέγουν να ζουν και να δημιουργούν στα βουνά της χώρας μας”. Αναφέρεται στην ίδια διαδρομή, Δρυμώνας -Αργυρό Πηγάδι, με φωτογραφία και λεζάντα: «Η απίστευτη θέα σχεδόν σε αποζημιώνει για τον δύσβατο δρόμο προς το Αργυρό Πηγάδι.»
Η διαπίστωση είναι κοινή:ο δρόμος είναι δύσβατος.Ο πρώτος δρόμος που διανοίχτηκε ως κλάδος του άξονα Θέρμου – Προυσού από την δεκαετία του 1960, στο τμήμα του Νεροχώρι-Αργυρό Πηγάδι παραμένει χωματόδρομος σε κακή κατάσταση. Ένας δρόμος που θα μπορούσε να είναι τμήμα μιας κυκλικής διαδρομής Δρυμώνα – Αργυρού Πηγαδίου-Κοκκινόβρυσης-Προδρόμου Ευρυτανίας, Καστανιάς- Προυσού-Χαλικίου – Δρυμώνα, ουσιαστικά μια περιμετρική της περιοχής Naturaτου Παναιτωλικού, που θα συνέδεε και τα χωριά της ορεινής Τριχωνίδας μεταξύ τους αλλά θα τους έδινε και διέξοδο προς την Ευρυτανία βγάζοντάς τα από την απομόνωση.
Δυστυχώς στις προτεραιότητες και την κατανομή πιστώσεωντης Κεντρικής Διοίκησης, της Περιφέρειας και του Δήμου, τουλάχιστον μέχρι τώρα, δεν περιλαμβάνονταιη σύνδεση των ορεινών χωριών μεταξύ τουςμε ένα αξιοπρεπές δίκτυο. Οι προτεραιότητες βασίζονται στη δύναμη των ψήφων και τα ορεινά χωριά δεν έχουν πολλές ψήφους. Έχουν μόνο την αλήθεια τους και το δίκιο τους. Είναι απαραίτητο ένα άλλο μοντέλο χρηματοδότησης της συντήρησης του ορεινού οδικού δικτύου πρέπει να εφαρμοστεί που να εξασφαλίζει την εγγυημένη συντήρησή του. Γιατί σίγουρα η ομορφιά του τοπίου είναι μια αποζημίωση, αλλά ένας κακοτράχαλος χωματόδρομος δεν παύει να είναι και ταλαιπωρία. Τα ορεινά χωριά χρειάζονται δρόμους προσβάσιμους σε όλους. Ειδικά τώρα που με τις συνθήκες της κλιματικής κρίσης θα μπορούσε να γίνουν και πάλι ένα καταφύγιο.
Και να επανέλθουμε και να κλείσουμε με το βίντεο των “Δρόμων Ζωής”.
Αξίζει η διαδρομή;
«Μια διαδρομή που μας έφερε πιο κοντά στην ορεινή Αιτωλοακαρνανία. Σε τόπους που δεν είναι πολυσύχναστοι, σε δρόμους που δεν είναι πάντα εύκολοι, σε χωριά που όμως έχουν βάθος, ιστορία, ψυχή… Σε χωριά με ιστορία, σε βουνά με μνήμη, σε ανθρώπινες διαδρομές που συνδέουν το παρελθόν με το σήμερα… Κάθε δρόμος έχει τη δική του ιστορία και κάθε χωριό έχει μια φωνή που αξίζει να ακουστεί.»
Και το βίντεο αυτό αξίζει να το δούμε.
Διαβάστε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από το Αγρίνιο και την Αιτωλοακαρνανία, ακολουθώντας το agrinioculture.gr στο GoogleNews
